Ο Νόμος 4800/2021 επιφέρει ουσιώδεις αλλαγές στο οικογενειακό δίκαιο, καθιερώνοντας ως γενικό κανόνα τη συνεπιμέλεια των τέκνων από αμφότερους τους γονείς, ακόμη και μετά τη λύση του γάμου ή τη διακοπή της συμβίωσης. Καθίσταται σαφές ότι και οι δύο γονείς θεωρούνται, κατ’ αρχήν, κατάλληλοι για την ανατροφή του παιδιού, ενώ το τέκνο έχει δικαίωμα να διατηρεί ουσιαστική σχέση και με τους δύο.
Η ανάθεση της αποκλειστικής επιμέλειας αποτελεί πλέον εξαιρετική λύση, που εφαρμόζεται μόνο όταν συντρέχουν σοβαροί λόγοι, όπως περιστατικά κακοποίησης, ψυχικής αστάθειας ή πλήρους αδιαφορίας του ενός γονέα ή όταν υπάρχει αντικειμενική αδυναμία από κοινού επιμέλειας (π.χ. σε περίπτωση μετεγκατάστασης του παιδιού).
Η έλλειψη συνεργασίας μεταξύ των γονέων δεν επαρκεί από μόνη της για να αποκλείσει τη συνεπιμέλεια. Αντιθέτως, η νομολογία υπογραμμίζει πως η συνεργασία – έστω και ελάχιστη – είναι απαραίτητη και ωφέλιμη για το παιδί. Τυχόν συγκρούσεις μπορούν να επιλυθούν μέσω της δικαστικής οδού (άρθρο 1512 ΑΚ), και μόνο σε περιπτώσεις έντονης, χρόνιας σύγκρουσης που πλήττει το παιδί μπορεί να αποκλειστεί η κοινή άσκηση της επιμέλειας.
Για σημαντικά ζητήματα που επηρεάζουν το μέλλον του τέκνου – όπως το όνομα, το θρήσκευμα, η εκπαίδευση και οι σοβαρές αποφάσεις υγείας – απαιτείται η συναπόφαση των δύο γονέων, ακόμη και όταν η επιμέλεια ασκείται κατ’ εξαίρεση από τον έναν, καθότι θεωρείται ότι αυτά τα θέματα άπτονται του πυρήνα της γονικής μέριμνας.
Παράλληλα, ενισχύεται το δικαίωμα επικοινωνίας του τέκνου με τον γονέα που δεν διαμένει μαζί του, καθιστώντας το πλέον και υποχρέωση του γονέα που διαμένει με το παιδί να διευκολύνει την επαφή, ορίζεται τεκμήριο ελάχιστου χρόνου επικοινωνίας, το οποίο αντιστοιχεί σε τουλάχιστον το 1/3 του συνολικού χρόνου, ενώ ο αποκλεισμός ή περιορισμός αυτής της επαφής επιτρέπεται μόνο για ιδιαίτερα σοβαρούς λόγους.
Εν κατακλείδι, ο νέος νόμος επιδιώκει τη διατήρηση της γονικής παρουσίας και των δύο γονέων στη ζωή του παιδιού, αποβλέποντας στη συναισθηματική του σταθερότητα και την ομαλή ψυχοκοινωνική του ανάπτυξη.